W niedzielne przedpołudnie wielkopolscy ludowcy już po raz 18. spotkali się w Środzie Wielkopolskiej, aby uczcić 90. rocznicę Cudu nad Wisłą. Bitwa Warszawska powstrzymała bolszewicki marsz na zachód Europy. 70% stanu polskiej armii stanowili wówczas żołnierze wywodzący się ze środowiska wiejskiego, którzy licznie odpowiedzieli na wezwanie Wincentego Witosa.

Obchody Święta Czynu Chłopskiego rozpoczęto mszą świętą w Kolegiacie pw. Wniebowzięcia NMP w Środzie Wlkp. Homilia została poświęcona wspomnieniu życia i działalności Wincentego Witosa - ówczesnego Prezesa PSL „Piast", premiera Rządu Obrony Narodowej.

Po mszy św. poczty sztandarowe Polskiego Stronnictwa Ludowego oraz organizacji kombatanckich na czele z Orkiestrą Dętą z Wrześni oraz zaproszonymi gośćmi przemaszerowali na Stary Rynek, gdzie złożono wieńce i kwiaty pod tablicą upamiętniającą pomordowanych w czasie II wojny światowej. Podczas obchodów głos zabrał Prezes Zarządu Wojewódzkiego PSL, Poseł do Parlamentu Europejskiego Andrzej Grzyb, który przypomniał m. in. często pomijany, ogromny wkład i ofiarę poniesioną przez mieszkańców wsi podczas walk z wojskami bolszewickimi w 1920 roku.

Ciągłe cofanie się wojsk polskich w 1920 roku stało się główną przyczyną ciężkiego kryzysu w kraju. Ale też obawy przed ponowną utratą niepodległości wpłynęły na wzrost nastrojów patriotycznych oraz wysunęły na pierwszy plan problem konsolidacji narodu w obronie Państwa.

Wygrana wojna w 1920 roku była pierwszym tego rodzaju sukcesem oręża polskiego od czasu odsieczy wiedeńskiej. Lord d'Abernon szef misji angielskiej wysłanej w 1920 r. do Polski nazwał bitwę warszawską „osiemnastą decydującą bitwą świata". W swoim wspomnieniach stwierdził, że losy Europy potoczyłyby się inaczej, gdyby nie zwycięstwo Polski nad Rosją Sowiecką, chcącą przy pomocy bagnetów swych żołnierzy narzucić Europie komunistyczną ideologię i ustrój radziecki.

15 sierpnia 1921 r. odbył się pierwszy obchód Bitwy Warszawskiej i uroczystości w Radzyminie i Osowie. W okresie PRL nie obchodzono rocznicy Bitwy Warszawskiej. Wznowiono je dopiero po przemianach społeczno - politycznych. W 1999 r. Rada Naczelna PSL ponownie ustanowiła 15 sierpnia dniem uroczystych obchodów Święta Czynu Chłopskiego.

Oprac. S. Klaczyńska

powrót>